บทความเกี่ยวกับสมุนไพร

กลุ่มยาขับเสมหะแก้ไอมะแว้งเครือ
กลุ่มยาขับเสมหะแก้ไอมะแว้งเครือ

ชื่อวิทยาศาสตร์ :Solanum trilobatum L.

วงศ์ :Solanaceae

ชื่ออื่น : มะแว้ง เถา (กรุงเทพฯ ) แขว้งเควีย (ตาก)

ลักษณะทางพฤกษศาสตร์ : ไม้เถาเลื้อยพาดพันกับต้นไม้อื่น ลำต้นกลม สีเขียวเป็นมัน มีหนามแหลมตามกิ่งก้าน ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ สีเขียวเป็นมัน แผ่นใบล่างมีหนามตามเส้นใบ ดอก ออกเป็นช่อตามซอกใบที่ปลายกิ่ง ดอกสีม่วง กลีบเลี้ยงมี 5 กลีบ กลีบดอกมี 5 แฉก ย่น ปลายแหลม โคนเชื่อมติดกัน เกสรเพศผู้สีเหลืองมี 5 อัน ผล รูปทรงกลม ขนาด 0.5 ซม. ผิวเรียบ ผลดิบสีเขียวมีลายขาว ผลสุกสีแดงใส เมล็ดแบน มีจำนวนมาก

ส่วนที่ใช้ :ราก ทั้งต้น ต้น ใบ ผลสดแก่โตเต็มที่ แต่ยังไม่สุก

สรรพคุณ :

ราก - แก้โลหิตออกทางทวารหนัก ทวารเบา แก้ไอ แก้ ขับเสมหะ ให้ตก แก้หืด ขับปัสสาวะ แก้ไข้สันนิบาต บำรุงธาตุ แก้น้ำลายเหนียว กระหายน้ำ แก้วัณโรค

ทั้งต้น - ขับเหงื่อ แก้ไอ แก้หืด ขับปัสสาวะ

ต้น - แก้หญิงท้องขึ้นในขณะมีครรภ์ แก้ไอ ขับเสมหะ แก้น้ำลายเหนียว กระทุ้งพิษไข้ ขับปัสสาวะ

ใบ - บำรุงธาตุ แก้ไอ แก้น้ำลายเหนียว

ผลสด - แก้ไอ ขับเสมหะ ขับปัสสาวะ รักษาโรคเบาหวาน บำรุงดี แก้น้ำลายเหนียว บำรุงเลือด แก้โลหิตออกทางทวารหนักทวารเบา

วิธีและปริมาณที่ใช้

  • แก้ไอ แก้โรคหืดหอบ ใช้เป็นยาขมเจริญอาหาร
  • เอาผล มะแว้ง เครือสดๆ 5-6 ผล นำมาเคี้ยวกลืน เฉพาะน้ำจนหมดรสขม แล้วคายกากทิ้งเสีย บำบัดอาการไอได้ผลชงัด
  • ใช้ผลสดๆ 5-10 ผล โขลกพอแหลก คั้นเอาน้ำ ใส่เกลือ จิบบ่อยๆ หรือใช้ผลสดเคี้ยวแล้วกลืนทั้งน้ำและเนื้อรักษาเบาหวาน ลดน้ำตาลในเลือด
  • ใช้ผล มะแว้ง โตเต็มที่ 10-20 ผล รับประทานเป็นอาหาร เป็นผักจิ้มน้ำพริก

สารเคมี :

  • ใบ มี Tomatid - 5 - en -3- ß - ol
  • ดอก มี Alkaloids, Cellulose, Pectins Unidentified organic acid Lignins, Unidentified saponins
  • ผล มี Enzyme oxidase, Vitamin A ค่อนข้างสูง

ที่มา :http://www.rspg.or.th/plants_data/herbs/herbs_08_4.htm