บทความเกี่ยวกับสมุนไพร

บทความการฝึกงานของนักศึกษาสัปดาห์ที่ 1

ดิฉันเป็นนักศึกษาคณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีความสนใจงานทดลองค้นคว้าและวิจัย รวมทั้งการเรียนรู้เครื่องมืออุปกรณ์ต่างๆที่ใช้ในทางเภสัชกรรม จึงตัดสินใจเลือกเรียนในสาขาวิทยาศาสตร์เภสัชกรรม ระยะเวลาตามหลักสูตรทั้งหมด 5 ปี โดยในภาคการเรียนสุดท้ายนั้น นักศึกษาทุกคนต้องออกไปเรียนรู้ฝึกฝนวิชาชีพจากสถานที่จริง ดังนั้นจึงต้องทำการตัดสินใจเลือกแหล่งฝึกงานตามที่ตนสนใจ ส่วนตัวดิฉันเองนั้นเมื่อได้เรียนวิชาเภสัชเวท(Pharmacognosy)วิชาพฤกษเคมี(Phytochemistry)และวิชาผลิตภัณฑ์ที่ได้จากธรรมชาติ(Natural Products)ทำให้ความสนใจของดิฉันมีความชัดเจนมากขึ้นว่าสนใจยาและผลิตภัณฑ์เสริมสุขภาพที่ได้จากธรรมชาติเป็นพิเศษแหล่งฝึกงานทางสาขาวิทยาศาสตร์เภสัชกรรมส่วนใหญ่มัดเป็นโรงงานอุตสาหกรรมยาแผนปัจจุบันซึ่งส่วนใหญ่ได้จากการสังเคราะห์ขึ้น

โดยมีโรงงานที่เน้นทางผลิตภัณฑ์ธรรมชาติและยา สมุนไพรไม่กี่โรง หนึ่งในนั้นคือ โรงงานเภสัชอุตสาหกรรมเจเอสพี (ประเทศไทย) จำกัด สาขาลำพูน ซึ่งเป็นโรงงานที่ดิฉันตัดสินใจเลือกมาฝึกฝนและเรียนรู้จริงทั้งด้วยความสนใจและระยะทางที่ใกล้กับบ้านมากกว่าแหล่งอื่นๆซึ่งส่วนใหญ่อยู่ทางภาคกลาง วันแรกที่เริ่มต้นฝึกงานเป็นวันที่ 15 ตุลาคม 2555 เป็นวันที่ได้เริ่มต้นรู้จักแหล่งฝึกและบุคลากรภายในโรงงาน สามารถกล่าวได้เลยว่าไม่ผิดหวังเลยที่ได้มาฝึกงานที่นี่ แม้ว่าโรงงานจะยังสร้างไม่เสร็จสมบูรณ์ตามแผนการ แต่ในส่วนที่สร้างเสร็จแล้วและดำเนินการอยู่นั้นก็ถือได้ว่ามีความสมบูรณ์อย่างยิ่ง

โดยระบบโรงงานนั้นเป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่ดีในการผลิตยาสมุนไพรและอาหารเสริม(GMP) ตรงจุดนี้เป็นสิ่งที่ดิฉันหวังจะได้สัมผัสจริงเป็นอย่างยิ่งหลังจากที่ได้เรียนทางทฤษฎีมาจากคณะ ดิฉันได้เฝ้าสังเกตและเปรียบเทียบกับทฤษฎีที่เคยเรียนมาจึงทำให้เริ่มมองภาพของ GMPได้ชัดเจนขึ้น ต่อจากนั้นดิฉันก็จะได้ทำการฝึกในส่วนงานต่างๆที่มีในโรงงานซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับวิชาชีพเภสัชกรรมของดิฉันโดยตรง นั่นคือ งานวิจัยและพัฒนา งานด้านการผลิต และงานด้านการควบคุมคุณภาพ โดยประมาณสองอาทิตย์แรกดิฉันได้เริ่มต้นฝึกในส่วนงานวิจัยและพัฒนาก่อน

ขณะฝึกงานนี้ดิฉันอยู่ในฐานะบุคลากรคนหนึ่งในโรงงานซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของ GMP เช่นกัน ดิฉันได้ฝึกเริ่มต้นจากส่วนนี้ทั้งการแต่งกาย ต้องสวมชุดหมี หมวก หน้ากากและถุงมือ ป้องกันทั้งตัวเราเองและความเสียหายที่อาจเกิดกับผลิตภัณฑ์ ส่วนสถานที่ก็มีการกั้นเป็นสัดส่วนแต่ละห้องตามขั้นตอนการปฏิบัติงาน เครื่องมือภายในส่วนงานนี้จะมีขนาดเล็กกว่าส่วนงานการผลิตเนื่องจากเป็นงานวิจัยและพัฒนาเท่านั้นจึงทำในปริมาณไม่มาก ในโรงงานนี้จะเน้นวิจัยและพัฒนาผลิตภัณฑ์รูปแบบของยาเม็ด(จากที่เห็น)

โดยมีทั้งเครื่องผสมแห้งทรงลูกบาศก์ เครื่องผสมความเร็วสูง เครื่อง Fluid bed dryer เครื่องตอกเม็ดยา และเครื่องเคลือบฟิล์ม ซึ่งดิฉันต้องรีบทำความเข้าใจและฝึกการใช้งานจริงจากที่นี่ให้มากที่สุด เพราะยอมรับเลยว่าจากการเรียนที่คณะนั้นทฤษฎีไม่เพียงพอที่จะใช้จริงได้ และแม้จะมีการปฏิบัติการ ระยะเวลาก็ไม่เพียงพอที่จะทำความเข้าใจได้ทันอีกทั้งปริมาณนักศึกษาที่มากก็ทำให้เรียนรู้ไม่ทั่วถึง แต่ตอนนี้ดิฉันได้ฝึกจริงแล้วจึงต้องเรียนรู้ให้มากที่สุดไม่ว่าจากพี่เภสัชกรเองและทั้งพนักงานผู้มีประสบการณ์ด้วย แน่นอนว่าส่วนงานวิจัยและพัฒนาวัตถุประสงค์หลักที่ต้องการให้นักศึกษาทำได้จริงคือ การวิจัยและพัฒนานั่นเอง ดิฉันจึงได้รับงานมอบหมายมา 1 งาน นั่นคือ การพัฒนาสูตรตำรับผลิตภัณฑ์อาหารเสริมสูตรผอมรูปแบบยาเม็ด โดยจะได้ทำการทดลองเตรียมผลิตภัณฑ์จริงในอาทิตย์ต่อไป ตอนนี้ดิฉันก็ได้คิดค้นสูตรตำรับแล้ว แต่ยังไม่ทราบว่าผลิตภัณฑ์จะออกมาเป็นเช่นไร ต้องติดตามต่อไปค่ะ

บทความโดย:

นักศึกษาเภสัชศาสตร์ วันฤดี ดีแจ่ม

มหาวิทยาลัยเชียงใหม่